Vì sao ở tuổi 32, sau 13 năm kinh doanh, mình vẫn học đến gần sáng

Có một câu hỏi mình nhận được khá nhiều trong mấy tuần vừa rồi: “Tiên ơi, làm nghề 13 năm rồi, sao còn đi học chi cho cực vậy?”

Câu hỏi rất thật. Và câu trả lời của mình cũng rất thật: vì hai lần đau nhất trong đời kinh doanh của mình, cả hai lần, đều bắt đầu từ đúng một chỗ. Chỗ đó không phải là thiếu vốn, không phải là thị trường xấu. Chỗ đó là cái khoảnh khắc mình thầm nghĩ trong đầu: “mình biết đủ rồi.”

Hai lần trả giá cho ba chữ “biết đủ rồi”

Lần thứ nhất là năm 2017. Trước đó, sau khoá Eagle Camp 6 năm 2016, việc kinh doanh mỹ phẩm của mình bùng nổ. Đỉnh cao là hơn 500 cộng tác viên, lợi nhuận 80 đến 100 triệu mỗi tháng. Ở tuổi 22, mình nghĩ mình rất giỏi. Bây giờ nhìn lại, mình gọi đúng tên căn bệnh đó: ảo tưởng năng lực. Mình phát triển bản thân, nhưng không phát triển năng lực dẫn dắt đội nhóm. Hệ thống 500 người phình to từng ngày, chất lượng sản phẩm không kiểm soát nổi, giao hàng chậm, phản hồi lâu, một mình mình không cân hết. Tháng 6 năm 2017, hệ thống gãy. Mình phá sản, âm nợ hơn 500 triệu, năm đó mình 23 tuổi.

Lần thứ hai là tháng 11 năm 2021. Lúc đó mình đã có kết quả trở lại trong bất động sản, đã có tiền trong tay. Và chính vì có tiền, mình lại nghĩ mình đã hiểu về đầu tư. Mình mất trắng một số tiền lớn vì những quyết định liều lĩnh, thiếu kiến thức, lao vào một thị trường đang FOMO. Bài học lần này còn thấm hơn lần trước: có tiền mà chưa có đủ kiến thức, thì tiền chỉ đang mượn tay mình đi tìm người chủ khác.

Hai lần. Hai kịch bản khác nhau. Nhưng chung một gốc rễ: mình ngừng học đúng vào lúc mình tưởng mình không cần học nữa.

Nên khi ai đó hỏi vì sao 32 tuổi rồi mình còn ngồi ghế học viên, mình chỉ muốn nói thật lòng: học phí của trường lớp rẻ hơn học phí của thị trường rất nhiều. Thị trường không phát đề cương trước. Thị trường cho mình thi trước, rồi mới dạy bài, và điểm trừ tính bằng tiền thật, bằng nợ thật, bằng nước mắt thật.

Những ngày cày từ 8 giờ sáng đến gần sáng hôm sau

Năm 2025 và 2026, mình quay lại ghế học viên một cách nghiêm túc: Eagle Camp, Raving Fan, Eagle Club, rồi IPS, các chương trình của Thầy Phạm Thành Long. Riêng đợt vừa rồi là 17 ngày học gần như liên tục: Đánh Thức Sự Giàu Có tại TP.HCM, Raving Fan tại TP.HCM, Eagle Camp 25 tại Nha Trang, rồi IPS 16 cũng tại Nha Trang.

Có tuần, ngày nào mình cũng cày từ 8 giờ sáng hôm trước đến gần 5 giờ sáng hôm sau. Nghỉ được hai bữa thì cũng chỉ dành đúng 6 tiếng để ngủ một giấc thật đã, rồi lại dậy làm bài tập tiếp. Học xong đợt đó, mình lại bước tiếp vào một vòng lặp mới thêm một tuần nữa.

Nói thật là có lúc mình cũng tự hỏi: động lực đâu để làm được như vậy? Đang sống dễ chịu mà. Sao tự nhiên lại chọn khổ như thế?

Rồi mình nhớ lại ngày đầu bước vào lớp IPS. Nhìn xung quanh, ai cũng như cao thủ võ lâm. Mọi người nói về hệ thống, công nghệ, phễu, dữ liệu, quy trình, AI bằng một thứ ngôn ngữ mà lúc đó với mình chẳng khác gì tiếng sao Hoả. Mình hỗn loạn mất nguyên một ngày vì không bắt kịp. Sốc thật sự. Trong đầu có lúc loé lên ý nghĩ bỏ cuộc.

Nhưng mình biết cái hỗn loạn đó đến từ đâu. Không phải vì mình không có năng lực. Mà vì mình đã “sướng” lâu ngày quá. Sướng đến mức quên mất cái “khổ” cần thiết để lớn lên. Quên mất ngoài kia thế giới đang chạy nhanh đến mức nào. Và nếu cứ ở yên trong vùng quen thuộc, mình sẽ mãi chỉ là một con đại bàng bị nhốt trong chuồng gà.

Thế là mình tự nói với mình bốn câu, và bốn câu này mình muốn tặng lại cho bất kỳ ai đang đứng trước một thứ quá mới, quá khó:

Không hiểu thì học. Không biết thì hỏi. Không theo kịp thì bắt chước trước. Chưa giỏi thì cứ lặp đi lặp lại quy trình cho đến khi não mình bắt đầu hiểu.

Và điều kỳ diệu đã xảy ra. Từ chỗ nghe như tiếng sao Hoả, mình bắt đầu hiểu được “ngôn ngữ” đó. Chưa dám nói là giỏi. Nhưng mình đã không còn đứng ngoài cuộc chơi nữa.

Qua đợt đó, mình khám phá ra một điều về chính mình, và mình tin nó đúng với rất nhiều người: con người không yếu như mình nghĩ. Chỉ là nhiều khi mình sống dễ chịu quá lâu, nên quên mất bên trong mình còn một phiên bản rất lì, rất bền, rất chịu được áp lực.

Học không phải để biết. Học để không trả giá lần nữa

Đến đây thì bạn của Tiên có thể hỏi: học nhiều vậy để làm gì?

Với mình, câu trả lời chưa bao giờ là “để biết thêm”. Kiến thức nằm trong vở thì không cứu được ai. Mình học vì một lý do trần trụi hơn nhiều: để không phải trả cái giá cũ thêm một lần nào nữa.

Năm 2017, mình trả giá vì không biết cách xây hệ thống. Nên bây giờ, mỗi thứ học được mình đều ép thành quy trình, thành checklist, thành thứ có thể vận hành mà không phụ thuộc hoàn toàn vào trí nhớ và sức của một mình mình. Mình đang xây một “bộ não thứ hai” bằng AI: nơi mọi kiến thức về nghề, mọi dữ liệu khách hàng, mọi bài học sau từng giao dịch được hệ thống hoá lại, để cái mình học hôm nay không bay mất vào ngày mai.

Năm 2021, mình trả giá vì đầu tư theo cảm xúc đám đông. Nên bây giờ, trước mỗi quyết định lớn, mình tập thói quen dừng lại tự hỏi: điều gì có thể chứng minh mình sai? Mình đang chọn vì nó đúng, hay vì nhiều người đang chọn?

Nếu bạn là một bạn sale mới vào nghề, hoặc một người trẻ đang thấy mất phương hướng, mình muốn chia sẻ điều này bằng tất cả sự chân thành của một người đi trước từng ngã: đừng đợi có động lực rồi mới học. Động lực là thứ đến rồi đi. Thứ giữ được mình là kỷ luật và phương pháp. Không hiểu thì học, không biết thì hỏi, không theo kịp thì bắt chước người giỏi hơn trước đã, hiểu sẽ đến sau. Và hãy tận dụng công nghệ làm đòn bẩy sớm nhất có thể. Thế hệ của các bạn có AI trong tay, đó là lợi thế mà thế hệ mình phải học lại từ đầu ở tuổi 32. Người dùng được nó sẽ đi nhanh gấp nhiều lần người chỉ cắm mặt làm theo cách cũ.

Vì sao chuyện học của người tư vấn lại là chuyện của bạn

Còn nếu bạn là một nhà đầu tư đang tìm hiểu về bất động sản nghỉ dưỡng, có thể bạn thắc mắc chuyện học hành của một người tư vấn thì liên quan gì đến bạn. Liên quan nhiều hơn bạn nghĩ. Một người tư vấn ngừng học là một người tư vấn đang nói với bạn bằng dữ liệu của quá khứ. Thị trường đổi, chính sách đổi, hành vi khách thuê đổi, cách khai thác tài sản đổi. Người không cập nhật sẽ chỉ còn hai lựa chọn: hoặc nói những điều đã cũ, hoặc nói những điều nghe cho êm tai. Mình chọn con đường thứ ba, cực hơn nhưng bền hơn: học liên tục để đủ hiểu biết mà nói thật với khách, kể cả khi sự thật đó là “tài sản này chưa hợp với anh chị”. Bởi mình từng đứng ở phía người mua bị dẫn dắt bởi ảo tưởng, và mình biết cái giá của nó.

Tự xây lại chính mình, từng viên gạch một

Mình từng nghĩ phát triển bản thân là một cụm từ đẹp trong sách. Bây giờ, sau hai lần mọi thứ sụp xuống và hai lần xây lại, mình hiểu nó theo một nghĩa khác hẳn: phát triển bản thân là cách một người tự xây lại chính mình, từng viên gạch một. Viên gạch kiến thức. Viên gạch kỷ luật. Viên gạch sức khoẻ để cày được những đêm dài. Viên gạch của lòng khiêm tốn, thứ mà mình đã thiếu ở tuổi 22 và phải mua lại bằng giá rất đắt.

Ngôi nhà đó không ai xây thay mình được. Nhưng cũng không ai phá được, một khi từng viên gạch là do chính tay mình đặt xuống.

Nên nếu hôm nào đó bạn thấy đèn phòng mình còn sáng lúc gần sáng, thì không phải mình đang cố tỏ ra chăm chỉ. Mình chỉ đang trả một khoản học phí rẻ hơn rất nhiều so với khoản mà thị trường từng bắt mình trả.

Học trọn đời, với Tiên, không phải là khẩu hiệu. Đó là lời cam kết của một người đã hiểu rằng ngày mình ngừng học chính là ngày mình bắt đầu trả giá.

Nếu bạn muốn biết vì sao mình tin điều đó đến vậy, câu chuyện đầy đủ về những lần ngã và đứng dậy của mình nằm ở đây: Về Tiên, người từng mất tất cả ở tuổi 23, và chưa một lần bỏ cuộc.

Độc lập. Tự do. Mạnh mẽ.

Lương Hồng Thuỷ Tiên, Nha Trang